Sắp xếp lại loạt ngành đào tạo đại học từ năm 2027

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức ban hành Thông tư 74/2026 với kế hoạch Sắp xếp lại loạt ngành đào tạo đại học bắt đầu từ năm 2027. Đợt điều chỉnh quy mô lớn này giúp chuẩn hóa danh mục ngành học, tạo cơ sở thống nhất cho quản lý, đào tạo và tuyển sinh toàn quốc.

Quyết định chuẩn hóa và định hướng mới cho giáo dục đại học

Hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ nhằm đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động và xu hướng toàn cầu hóa. Theo Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 74/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, danh mục ngành đào tạo trình độ đại học đã được quy hoạch, điều chỉnh và thống nhất lại trên quy mô toàn quốc.

Việc tái cơ cấu này không chỉ đơn thuần là thay đổi tên gọi hay mã số ngành. Đây là bước đi chiến lược nhằm thanh lọc những mã ngành trùng lặp, mở rộng các mã ngành mới phù hợp với sự phát triển của công nghệ và thực tiễn kinh tế – xã hội. Việc sắp xếp lại loạt ngành đào tạo đại học sẽ làm căn cứ pháp lý quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học tiến hành rà soát, điều chỉnh chương trình và chuẩn bị cho các kỳ tuyển sinh từ năm 2027 trở đi.

Bối cảnh ban hành Thông tư 74/2026 của Bộ GD-ĐT

Trong nhiều năm qua, việc mở ngành tự chủ tại các trường đại học đã mang lại sự đa dạng nhưng cũng phát sinh không ít bất cập. Nhiều trường mở các ngành học có tên gọi biến thể, gây nhiễu thông tin cho thí sinh và gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước. Thông tư 74/2026 ra đời như một bộ khung chuẩn mực, phân định rõ ràng các nhóm ngành từ trình độ đại học, đảm bảo tính liên thông và hội nhập quốc tế.

Tầm quan trọng của Danh mục ngành đào tạo trình độ đại học mới

Danh mục ngành mới giúp các cơ quan quản lý dễ dàng giám sát chất lượng đào tạo, đồng thời giúp thị trường lao động có được cái nhìn minh bạch về trình độ và chuyên môn của lực lượng lao động tương lai. Đã đến lúc hệ thống đại học chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chú trọng chiều sâu và chất lượng thực chất.

Khối ngành Sư phạm, Nghệ thuật, Ngôn ngữ và Khoa học Xã hội

Nhóm ngành đào tạo giáo viên và khoa học xã hội luôn đóng vai trò nòng cốt trong việc xây dựng nền tảng văn hóa, tri thức cho xã hội. Trong đợt điều chỉnh này, nhóm ngành Sư phạm và đào tạo nghệ thuật nhận được sự quan tâm đặc biệt để đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông mới.

Đào tạo giáo viên và phát triển nguồn nhân lực sư phạm

Các ngành Sư phạm Toán, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Tiếng Anh cho đến các ngành đào tạo giáo viên tích hợp như Sư phạm Khoa học Tự nhiên, Sư phạm Lịch sử và Địa lý tiếp tục được chuẩn hóa tiêu chí đầu ra. Việc sắp xếp lại loạt ngành đào tạo đại học ở khối sư phạm đảm bảo các trường đại học sư phạm chủ lực tập trung nâng cao chất lượng thực hành sư phạm và phương pháp giảng dạy hiện đại.

Nhóm ngành Ngôn ngữ, Văn hóa và Khoa học Nhân văn

Lĩnh vực ngôn ngữ và văn hóa chứng kiến sự tái cấu trúc các mã ngành ngôn ngữ hiếm và tăng cường tính ứng dụng cho các ngành khoa học xã hội như Báo chí, Truyền thông đa phương tiện, Xã hội học và Tâm lý học. Định hướng mới yêu cầu sinh viên theo học nhóm ngành này không chỉ giỏi lý thuyết mà phải vững kỹ năng số và ngoại ngữ chuyên sâu.

Khối ngành Kinh tế, Quản lý và Luật duy trì vị thế nòng cốt

Khối ngành Kinh tế, Quản trị và Luật luôn chiếm tỷ trọng lớn về số lượng sinh viên cũng như nguyện vọng đăng ký hằng năm. Tuy nhiên, đợt rà soát lần này đặt ra yêu cầu khắt khe hơn đối với việc mở ngành và cấp bằng.

Phân loại chi tiết các ngành Kinh doanh và Quản trị

Các ngành quen thuộc như Quản trị kinh doanh, Tài chính – Ngân hàng, Kế toán, Thương mại điện tử và Logistics được quy định rõ ràng về khung kiến thức cốt lõi. Sự đan xen giữa quản trị truyền thống và công nghệ tài chính (Fintech) được tích hợp chính thức vào hệ thống mã ngành mới, loại bỏ tình trạng các trường tự đặt tên ngành theo xu hướng tiếp thị mà thiếu nền tảng học thuật.

Chuẩn hóa chương trình đào tạo Luật và Quản lý Nhà nước

Ngành Luật (bao gồm Luật Kinh tế, Luật Quốc tế, Luật Thương mại quốc tế) và khối ngành Quản lý Nhà nước được quy định phân lớp cụ thể. Việc này giúp phân định rõ ràng năng lực hành nghề của sinh viên sau khi tốt nghiệp, đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý nghiêm ngặt của cơ quan tư pháp và các doanh nghiệp trong nước cũng như quốc tế.

Công nghệ thông tin, Trí tuệ nhân tạo và Kỹ thuật bứt phá

Trước làn sóng cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhóm ngành công nghệ và kỹ thuật là trọng tâm của đợt quy hoạch lần này. Việc sắp xếp lại loạt ngành đào tạo đại học giúp cập nhật ngay lập tức các xu hướng công nghệ tiên tiến nhất vào hệ thống giáo dục quốc dân.

Sự bứt phá của Trí tuệ nhân tạo (AI) và Khoa học dữ liệu

Lần đầu tiên, các ngành học mũi nhọn như Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu, Kỹ thuật dữ liệu, An toàn thông tin và Vi mạch bán dẫn được hệ thống hóa một cách bài bản trong danh mục đào tạo đại học. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các trường đại học công nghệ mở rộng quy mô đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Cơ cấu lại khối Kỹ thuật và Công nghệ hiện đại

Các ngành Kỹ thuật cơ điện tử, Kỹ thuật ô tô, Automation (Tự động hóa), và Kỹ thuật Xây dựng được phân định chi tiết theo các lĩnh vực ứng dụng. Việc này hạn chế sự chồng chéo giữa các mã ngành thuộc bậc đào tạo cao đẳng, đại học và sau đại học, giúp sinh viên xác định rõ đường lối phát triển sự nghiệp.

Khoa học tự nhiên, Nông nghiệp và Tài nguyên Môi trường

Các ngành khoa học cơ bản và nông – lâm – ngư nghiệp vốn gặp nhiều thách thức trong tuyển sinh những năm qua cũng nhận được định hướng tái cấu trúc mạnh mẽ từ Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phát triển các ngành Khoa học cơ bản

Toán học, Vật lý, Hóa học và Sinh học là nền tảng của mọi nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Danh mục mới chú trọng gắn kết khoa học cơ bản với khoa học ứng dụng, tạo động lực cho các tài năng trẻ theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu thông qua các chính sách học bổng và hỗ trợ từ nhà nước.

Chú trọng Nông nghiệp công nghệ cao và Môi trường bền vững

Sự xuất hiện của các ngành liên quan đến Biến đổi khí hậu, Quản lý tài nguyên môi trường bền vững, Nông nghiệp thông minh, và Công nghệ sinh học nông nghiệp phản ánh đúng nhu cầu cấp thiết của nền kinh tế xanh. Việc chuẩn hóa các ngành học này giúp thu hút sự đầu tư từ các doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao trong và ngoài nước.

Y dược, Khối ngành Sức khỏe và Dịch vụ xã hội

Y dược là nhóm ngành đặc thù liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Do đó, việc sắp xếp lại loạt ngành đào tạo đại học ở lĩnh vực này được thực hiện với tiêu chuẩn cực kỳ nghiêm ngặt.

Y tế, Dược học và Quản lý sức khỏe cộng đồng

Các ngành Y khoa, Răng – Hàm – Mặt, Y học cổ truyền, Dược học, Điều dưỡng và Kỹ thuật y học được rà soát lại toàn bộ về điều kiện mở ngành và chuẩn đầu ra. Thông tư mới siết chặt quy trình đào tạo thực hành lâm sàng, đảm bảo sinh viên y khoa được đào tạo trong môi trường bệnh viện đạt chuẩn trước khi ra trường.

Nhóm ngành Dịch vụ, Du lịch và Khách sạn

Các ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Quản trị khách sạn, Quản lý nhà hàng và Dịch vụ ăn uống được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn nghề du lịch ASEAN. Bước đi này giúp sinh viên tốt nghiệp ngành dịch vụ tại Việt Nam dễ dàng tìm kiếm việc làm tại các quốc gia trong khu vực.

Nhiệm vụ cấp bách của các trường đại học trước mùa tuyển sinh 2027

Thời điểm áp dụng danh mục mới từ năm 2027 không còn xa. Ngay từ bây giờ, các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước phải khẩn trương vào cuộc để hoàn thiện hệ thống đào tạo của mình.

Rà soát và cập nhật chương trình đào tạo

Các trường đại học có nhiệm vụ rà soát toàn bộ các ngành, chuyên ngành đang đào tạo. Những ngành không còn nằm trong danh mục hoặc không đáp ứng chuẩn chất lượng sẽ phải thực hiện chuyển đổi, sáp nhập hoặc ngừng tuyển sinh. Đồng thời, các trường phải xây dựng lại đề án mở ngành mới dựa trên chuẩn khung chương trình do Bộ GD-ĐT quy định.

Định hướng cho thí sinh trong việc chọn ngành, chọn trường

Việc tái cấu trúc ngành học mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng có thể gây bỡ ngỡ cho phụ huynh và học sinh THPT trong các kỳ tuyển sinh tới. Các trường đại học cần chủ động truyền thông minh bạch, cung cấp thông tin chi tiết về mã ngành mới, cơ hội việc làm cũng như tổ hợp xét tuyển tương ứng. Học sinh cần theo dõi sát sao các thông tin chính thức để đưa ra lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực và xu hướng phát triển của xã hội.

Sau đây là các ngành đào tạo đại học từ năm 2027: